Εργασία για την Αρχαία Ιστορία

                 ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

Οι ΤΠΕ μπορούν να αξιοποιηθούν στη διδασκαλία της Ιστορίας με τη δημιουργία βάσεων δεδομένων, τη συγκέντρωση κι επεξεργασία Πηγών, την πρόσβαση σε αρχεία ψηφιακής μορφής, τη χρήση ενός εκπαιδευτικού λογισμικού και με άντληση κι επεξεργασία της πληροφορίας από το Διαδίκτυο. Αυτό σημαίνει μια νέα μεθοδολογική αντιμετώπιση της Ιστορίας, μια νέα λογική του μαθήματος που καλείται να υπηρετήσει ο φιλόλογος. Είναι εμφανές ότι η Ιστορία παύει να είναι η επίπεδη γεγονοτογραφική παρουσίαση θεμάτων του παρελθόντος. Η αξία του μαθήματος βρίσκεται στην εμβάθυνση με σκοπό την αποκάλυψη παραγόντων και δομών που επηρέασαν ένα γεγονός, στη διασύνδεση των γεγονότων μεταξύ τους, στην ανασύνθεση της όλης δράσης του ανθρώπου και στην κατανόηση της δράσης αυτής. Καλούμαστε λοιπόν, ως φιλόλογοι, να προωθήσουμε την πληροφόρηση (ανάκληση, ενθύμηση, επαγωγικό συμπέρασμα), την κατανόηση (έκφραση, συμπεριφορές, αιτίες) και τη σκέψη (κρίση, δημιουργία, αιτιολόγηση).

 Τις τελευταίες δεκαετίες δόθηκε έμφαση όχι στο τι μαθαίνει ο μαθητής αλλά στο πώς μαθαίνει και κυρίως στο να μάθει πώς να μαθαίνει. Αυτό περιλαμβάνει και μεταγνωστικές δεξιότητες, που τελικά στηρίζουν την αυτόνομη ή ενεργή μάθηση. Η διερεύνηση ως μαθησιακή διαδικασία εντάσσεται στις ενεργητικές μορφές μάθησης.

 Θα μελετήσουμε λοιπόν, τη διαδικασία της διερεύνησης ως διδακτικής μεθόδου με τη χρήση της υπολογιστικής τεχνολογίας.

Ένα διδακτικό παράδειγμα στην Αρχαία Ιστορία

 Η διδακτική πρόταση αφορά την Αρχαία Ιστορία στην Α΄ Λυκείου με θέμα: “Η τυραννία στην Αρχαία Αθήνα”.  Τα  λογισμικά που θα χρησιμοποιήσουμε είναι η “Κασταλία” ,ο ιστότοπος του “Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού” http://www.e-history.gr και ο ιστότοπος της wikipedia http://el.wikipedia.org/.

 Η τάξη χωρίζεται σε ομάδες των 4-5 μελών. Οι ομάδες είναι ανομοιογενείς, ώστε να συνεργάζονται και να αλληλεπιδρούν τα μέλη μεταξύ τους. Γίνεται κατανομή ρόλων μέσα στην ομάδα (χειριστής, γραμματέας, παρουσιαστής, συντονιστής). Οι στόχοι που τίθενται μέσα από το σενάριο είναι:

Γνωστικοί

• να γνωρίσουν το πολίτευμα της τυραννίας στην Αρχαία Αθήνα
• να κατανοήσουν τις συγκρούσεις των κοινωνικών τάξεων, που οδήγησαν στην κυριαρχία του Πεισίστρατου
• να γνωρίσουν την πολιτική του Πεισίστρατου
• να αποτιμήσουν την πολιτική των Πεισιστρατιδών

Παιδαγωγικοί

• να αναπτύξουν δεξιότητες παρατήρησης κι έρευνας
• να καλλιεργήσουν δεξιότητες άντλησης κι επεξεργασίας πληροφοριών
• να καλλιεργήσουν συνεργατικό πνεύμα
• να αναπτύξουν κριτική σκέψη
• να εξοικειωθούν με την ανακαλυπτική μάθηση

Τεχνολογικοί

• να εξοικειωθούν με εργαλεία των ΤΠΕ
• να αναπαραστήσουν την πληροφορία με πολλαπλούς τρόπους (εικονιστικό, δραματοποίηση κλπ)

Δραστηριότητες των μαθητών

Δίνονται στους μαθητές φύλλα εργασίας με τις παρακάτω δραστηριότητες:

Α ΟΜΑΔΑ

• Ανοίξτε το λογισμικό Κασταλία
• Πηγαίνετε στην Ενότητα Αρχαία Αθήνα
• Ανοίξτε την Ενότητα ανάπτυξη μεσαίας τάξης
• Μελετήστε την Πηγή 1
• και στον ιστότοπο του ΙΜΕ http://www.e-history.gr , αρχαϊκή περίοδος→ κοινωνία→ δομές →σύνθεση, θα βρείτε στοιχεία που θα σας βοηθήσουν στην παρακάτω εργασία

1.Φτιάξτε ένα Πίνακα στον οποίο να διακρίνονται οι πολιτικές φατρίες που δημιουργήθηκαν  μετά τη νομοθεσία του Σόλωνα. Σε στήλες να διακρίνονται η ασχολία τους, οι αρχηγοί τους καθώς και οι απόψεις τους.

• Ανοίξτε την Ενότητα νέα γεωπολιτική οργάνωση
• Μελετήστε την Πηγή 2

2. Χρωματίστε το χάρτη, ώστε να διακρίνονται οι πολιτικές φατρίες, που εντοπίσατε παραπάνω.

3. Για ποιους λόγους ήταν δυσαρεστημένοι οι πολίτες της Αθήνας;

Β ΟΜΑΔΑ

• Ανοίξτε το λογισμικό Κασταλία
• Πηγαίνετε στην Αρχαία Αθήνα
• Ανοίξτε την Ενότητα ανάπτυξη μεσαίας τάξης
• Μελετήστε τις Πηγές 2 & 4

      1. Ποιες από τις παρακάτω τεχνικές χρησιμοποίησε ο Πεισίστρατος για να αναρριχηθεί στην εξουσία; (συμπληρώστε τον Πίνακα με αναφορές από τις Πηγές)

Δημαγωγία
Παραπλάνηση
Βία
Πειθώ
Άλλο τρόπο

 2. Ποιες κοινωνικές ομάδες τον υποστήριξαν; Γιατί;

3.“αυτοτραυματίστηκε, πλήγωσε και τα μουλάρια του κι έφτασε με το αμάξι του στην αγορά λέγοντας ότι κατόρθωσε να ξεφύγει από εχθρούς που ήθελαν τάχα να τον σκοτώσουν καθώς πήγαινε στα χωράφια του.”

Ζωγραφίστε ή δραματοποιήστε την παραπάνω σκηνή  ή τους ισχυρισμούς του Πεισίστρατου.

Γ ΟΜΑΔΑ

• Ανοίξτε το λογισμικό Κασταλία
• Πηγαίνετε στην Ενότητα Αρχαία Αθήνα
• Ανοίξτε την Ενότητα ανάπτυξη μεσαίας τάξης
• Μελετήστε τις  Πηγές 3 & 5

• Ανοίξτε τον ιστότοπο του ΙΜΕ http://www.e-history.gr
• Επιλέξτε Αρχαϊκή περίοδο
• Επιλέξτε πολιτική
• Επιλέξτε Πολιτειακές εξελίξεις
• Επιλέξτε Αθήνα
• Επιλέξτε Πεισίστρατο (πάνω δεξιά στη σελίδα)
• Μελετήστε τη σελίδα που άνοιξε

 Με βάση τα παραπάνω:

1. Να αναφέρετε την πολιτική των Πεισιστρατιδών στην οικονομία, κοινωνία και πολιτισμό.
2. Πιστεύετε ότι τα τυραννικά μέτρα  ευνόησαν ή όχι τους Αθηναίους πολίτες, το δήμο, να συνειδητοποιηθούν ως πολιτική δύναμη; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.

Δ ΟΜΑΔΑ

- Επισκεφτείτε τον ιστότοπο http://el.wikipedia.org/ ανοίξτε το λήμμα τυραννοκτόνοι (γλυπτό), παρατηρήστε την εικόνα και διαβάστε το κείμενο

- Ανοίξτε επίσης το λογισμικό Κασταλία -πηγαίνετε στην Ενότητα: Αρχαϊκή Αθήνα - Επιλέξτε: Ανάπτυξη μεσαίας τάξης. Διαβάστε τις πηγές 2,3, 4 και 5

Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις:

• Ποιους εικονίζουν τα αγάλματα της φωτογραφίας;
• Ποιο σημείο της Αθήνας κοσμούσε το γλυπτό αυτό;
• Τι συμβολίζουν;
• Αν και οι Πεισιστρατίδες πρόσφεραν και θετικό έργο και τα κίνητρα της δολοφονίας ήταν και προσωπικά, οι άνθρωποι αυτοί λατρεύτηκαν ως ήρωες από τους Αθηναίους. Να ερμηνεύσετε την ηρωοποίησή τους αυτή.

ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Όλες οι ομάδες παρουσιάζουν τις εργασίες τους και στη συνέχεια, αφού ακολουθήσει συζήτηση για τα συμπεράσματα της κάθε ομάδας στα πλαίσια της ανατροφοδότησης, καταλήγουν σε κοινά συμπεράσματα - όπου αυτό είναι δυνατόν- τα οποία καταγράφονται και παρουσιάζονται.

Οι μαθητές διατυπώνουν υποθέσεις, κάνουν συσχετισμούς, οδηγούνται σε συμπεράσματα και οικοδομούν τη γνώση μόνοι τους (οικοδόμηση της γνώσης κατά τον Piaget). Η κύρια χρήση των ΤΠΕ στο σχολείο στοχεύει στην ενδυνάμωση και στην διαφοροποίηση του ρόλου των εκπαιδευτικών και στην αλλαγή της στάσης τους απέναντι στη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία και στο μάθημα της Ιστορίας. Γιατί οι ΤΠΕ ανασχηματίζουν τις γνώσεις μας για τον κόσμο (Watson).

                                                                           

                                                            

                                                                Πισκοπάκη Βαγγελιώ

                                                                Βασσάλος Βαγγέλης

                                                                Παλαμά Βασιλική